Aşırı sıcaklar Avrupa'da ulaşımı ve günlük yaşamı vurdu

Sahra Çölü'nden kuzeye doğru hareket eden sıcak hava kütlesi ve "Afrika antisiklonu" olarak bilinen güçlü yüksek basınç sistemi, Avrupa'nın batı ve iç kesimlerinde "ısı kubbesi" oluşturarak sıcaklıkların günbegün artmasına neden oluyor.

Kuzey yarım kürede yaz gündönümü olan ve genellikle yılın en sıcak üç ayının başlangıcı kabul edilen 21 Haziran itibarıyla etkisini artıran aşırı sıcaklar, kıta genelinde günlük yaşamı ve altyapıyı zorluyor.

Reuters İklim İzleme Örgütü verilerine göre, Avrupa'da pazartesi günü ölçülen ortalama 24 santigrat derecelik en yüksek sıcaklık, 1961-1990 yılları arasındaki tarihi normların 4,1 derece üzerine çıktı.

Aynı dönemde Asya'daki sıcaklıklar normların 2 derece, Kuzey Amerika'da ise 1,3 derece üzerinde seyretti.

Fransa'da aşırı sıcakların yol açtığı sağlık sorunları nedeniyle Bordeaux bölgesinde yaşları 80 ila 95 arasında değişen üç yaşlı kişi hafta sonu hayatını kaybetti.

Bölge yetkilisi Sophie Brocas, ölümlerin mevcut sıcak hava dalgasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu doğruladı. Ülke genelinde pazartesi günü yaklaşık 2 bin 700 okulda eğitime ara verildi veya ders saatleri yeniden düzenlendi.

Meteoroloji kurumu Meteo France, Bordeaux'da sıcaklığın pazartesi günü 42 dereceyi aşmasının beklendiğini belirterek 49 idari bölgede kırmızı alarm ilan etti. Sağlık Bakanı Stephanie Rist, TF1 televizyonuna yaptığı açıklamada, "En azından birkaç gün sürecek çok sıcak bir döneme giriyoruz ve sıcaklıkların ne zaman düşmeye başlayacağını henüz bilmiyoruz" dedi.

Başbakan Sebastien Lecornu, düzenlenen kriz toplantısının ardından, kırmızı alarm verilen 35 bölgede pazar günü gerçekleştirilen geleneksel Müzik Festivali (Fête de la Musique) etkinliklerinde ve diğer kamuya açık organizasyonlarda alkol tüketimini önleyici tedbir kararı aldı.

Paris Belediyesi ise parkların 24 saat açık kalması talimatını verdi.

Fransız devlet demiryolu işletmesi SNCF'nin Genel Müdürü ve eski Başbakan Jean Castex, aşırı sıcakların demiryolu hatlarında rayların genleşmesine ve havai elektrik hatlarının zarar görmesine yol açtığını belirterek, kırılgan durumdaki yolculara seyahatlerini erteleme çağrısında bulundu.

Castex, ağ genelini izlemek için 3 bin 500, acil onarımlar için ise 2 bin personelin görevlendirildiğini açıkladı. SNCF, ana güzergahlardaki 71 şehirler arası tren seferini pazartesi gününe kadar iptal etti.

Meteo France, pazar günü 35 departmanda en yüksek seviye olan kırmızı, 45 departmanda ise turuncu alarm verildiğini, bazı bölgelerde sıcaklıkların 41 dereceyi bulduğunu duyurdu.

Kurum, sıcak hava dalgasının önümüzdeki hafta boyunca süreceğini ve bazı bölgelerde daha da şiddetleneceğini öngörüyor.

İngiltere'de, Batı Avrupa'yı vuran sıcak hava dalgasının Manş Denizi'ni aşarak kuzeye ilerlemesiyle haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılması bekleniyor.

Meteoroloji Ofisi (Met Office), sıcaklıkların hafta ortasında 39 dereceye kadar ulaşabileceğini ve 1957 yılında kaydedilen, ardından 1976'da tekrarlanan 35,6 derecelik haziran ayı rekorunu geride bırakabileceğini bildirdi.

Ülkede bugüne kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık Temmuz 2022'de 40,3 derece olarak ölçülmüştü. Bu yılın mayıs ayı da 35,1 dereceyle tarihin en sıcak mayıs ayı olarak kayıtlara geçmişti.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), sağlıklı insanlar için bile hayati risk bulunduğunu belirterek yaşlıların ekstra dikkatli olmasını tavsiye etti ve 2022'den bu yana ikinci kez aşırı sıcak sağlık uyarısı yayımladı.

Met Office, yüksek nem oranının sıcaklık stresini artıracağına ve geceleri sıcaklığın 20 derecenin altına düşmediği "tropikal gecelerin" yaşanacağına dikkat çekti.

İngiltere ve Galler'deki hastaneler, okullar ve demiryolu hatları aşırı sıcakların etkilerine karşı alarma geçirildi. Galler ve İngiltere genelinde geçmiş sıcak dalgalarında olduğu gibi halka seyahat etmeme ve evde kalma tavsiyeleri verilirken bazı okulların erken saatlerde kapanması bekleniyor.

Hava sıcaklıklarının cuma gününe kadar hafifçe düşerek 32 derece civarında seyretmesi öngörülüyor.

İspanya Meteoroloji Enstitüsü (AEMET), yarımada genelinde ve Mallorca'da sıcaklıkların 39 ila 40 dereceyi aşacağı uyarısıyla kırmızı ve turuncu alarmlar yayımladı. Sıcak hava dalgasının en azından hafta ortasına kadar süreceği belirtildi.

Ülkenin genellikle daha serin olan kuzeyindeki Bask Bölgesi'nde yer alan San Sebastian kentinde sıcaklığın 40 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor. Bu değer, tarihi haziran ortalamasının iki katından fazlasına denk geliyor.

San Sebastian'ın, normalde ülkenin en yoğun yaz sıcaklarını yaşayan güney kentleri Sevilla ve Cordoba'dan daha sıcak olacağı tahmin ediliyor.

AEMET Sözcüsü Ruben del Campo, "Yılın bu zamanı için normalin 5 ila 10 derece, kuzeydeki bazı bölgelerde ise 10 dereceden fazla üzerinde sıcaklıklar görüyoruz" dedi.

Ülkenin güneybatısındaki Almeria gibi bölgelerde geceleri sıcaklıkların 25 ila 30 derecenin altına düşmemesi nedeniyle gece saatlerinde de rahatlama sağlanamıyor. İspanya Çalışma Bakanlığı, turuncu veya kırmızı alarm verildiğinde şirketlerin işçilerin çalışma saatlerini azaltma veya ayarlama yasalarına uyup uymadığını denetlemeye başladı.

Yasaya göre, hava koşulları nedeniyle iş yerine ulaşamayan işçilerin 4 güne kadar ücretli izin hakkı bulunuyor.

Diğer yandan, İspanya Futbol Federasyonu, Madrid'deki Plaza de Colon meydanına kurduğu dev ekranlı taraftar alanını aşırı sıcaklar nedeniyle kapatma kararı aldı. İspanya'nın Suudi Arabistan ile Atlanta'da oynayacağı Dünya Kupası maçı ise kısmen güneş panelleriyle çalışan klimalı bir stadyumda gerçekleştirilecek.

İtalya'da sıcaklıkların 40 dereceye yaklaşmasıyla yetkililer aralarında Bologna, Floransa, Milano ve Torino'nun da bulunduğu sekiz şehirde kırmızı alarm verdi.

Roma'da, Vatikan'ın Aziz Petrus Meydanı'nda toplanan hacılar, Papa'nın Apostolik Saray penceresinden yönettiği pazar duası sırasında güneş şemsiyeleriyle korundu.

Kolezyum önünde uzun kuyruklar oluşturan turistler, Claudius Tapınağı'nın yer altı kalıntılarındaki serin alanlara sığındı.

Bologna'da ise yerel halk, 16. yüzyıldan kalma Neptün Çeşmesi'nde yüzlerini yıkayarak ve revakların gölgesinde dinlenerek serinlemeye çalıştı.

Almanya'da sıcaklıkların 38 dereceye yaklaşması üzerine Alman Meteoroloji Servisi (DWD), özellikle Berlin'i de kapsayan doğu bölgelerinde şiddetli gök gürültülü sağanak yağış uyarısında bulundu.

Berlin'deki açık hava Müzik Festivali (Fête de la Musique) şiddetli yağış nedeniyle kesintiye uğradı. Berlin Açık tenis turnuvasında, ABD'li Jessica Pegula ile Çekyalı Linda Noskova arasındaki tek kadınlar final maçı öncesinde şiddetli yağış ve fırtına nedeniyle organizatörler turnuva alanını tahliye etmek zorunda kaldı.

Belçika'nın Namur kenti yakınlarındaki Temploux kasabasında bulunan Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi (Creaves) kurucusu biyolog Romain de Jaegere, aşırı sıcaklardan etkilenen hayvanların sığınaklara getirilmesinde büyük yoğunluk yaşandığını bildirdi.

Özellikle çatı saçaklarında yuva yapan ebabil, kırlangıç, serçe ve sığırcık gibi kuşların aşırı sıcaklardan etkilendiğini belirten De Jaegere, "Çatılardaki sıcaklık bazen 50 ila 60 dereceye kadar ulaşabiliyor. Bu yüzden yavrular, yuvalarında pişerek ölmektense kendilerini aşağıya atmayı tercih ediyor" dedi.

Merkez, son üç günde sıcaklıktan etkilenen 150 hayvanı tedavi altına aldı.

Aşırı sıcakların ekonomik etkileri de dikkat çekiyor. Fransa Merkez Bankası Başkanı Emmanuel Moulin, aşırı sıcakların ekonomik büyüme üzerindeki kısa vadeli etkilerinin belirsiz olduğunu, üretkenlikteki düşüşün yanı sıra enerji tüketimindeki artışın bir arada görüldüğünü ifade etti.

Ancak Moulin, orta vadede sıcak hava dalgalarının ekonomik faaliyetler üzerinde ciddi bir yük oluşturacağı uyarısında bulundu.